Article

Interview met Malikka Bouaissa en Stefanie Van de Peer

553 views

Het is ons zowaar gelukt een moment te vinden in de drukke agenda’s van Malikka Bouaissa en Stefanie Van de Peer.

Malikka is oprichtster van het artistiek platform Al.Arte, dat naast een online magazine over kunst en cultuur uit de Arabische wereld ook culturele projecten organiseert. Stefanie is onderzoekster aan de Universiteit van Exeter in Engeland, gespecialiseerd in Midden-Oosterse film, en zij reist de wereld rond om filmfestivals te bezoeken en les te geven over Arabische en Afrikaanse film. Van de Peer weet zoveel over films en documentaires in het Midden-Oosten en Noord-Afrika dat een fractie van die kennis al twee boeken vulde: Art and Trauma in African Cinema, en Film Festivals and the Middle East verschenen in 2013 en 2014. In januari 2016 verschijnt Animation in the Middle East: Practice and Aesthetics from Baghdad to Casablanca en in maart komt haar boek Negotiating Dissidence: The Pioneering Women of Arab Documentary uit. Zij is dus voornamelijk geïnteresseerd in ‘andere’ genres dan fictiefilms, en in vrouwen die films maken over politieke onderwerpen. Samen vinden Malikka en Stefanie dat film iets is wat onze blik verruimt, op het scherm, veel meer dan de media dat kan. Film kan dialoog creëren en nieuwe inzichten bewerkstelligen.

Oznur: Stefanie, je woonde jaren in Edinburgh en bent mede-oprichtster van het Africa in Motion filmfestival ginds. Hoe draait het festival nu je er niet meer woont?

  • Stefanie: Het is enorm gegroeid, en bestaat ondertussen elf jaar! In het begin deden Lizelle Bisschoff en ik het alleen, en met een klein budget, in Edinburgh, vanuit een pure passie voor de films. Nu wordt het gerund door een festivalmanager die vanuit hetzelfde perspectief werkt als wij toen deden, maar met meer tijd en geld achter zich. Justine Atkinson is heel inventief en goed in netwerken, en heeft ook een distributiebedrijf voor Afrikaanse films in Europa. Van ongeveer 3000 toeschouwers in het begin zitten we nu aan meer dan 10000 toeschouwers verdeeld over twee steden, Glasgow doet nu ook mee. Ik neem de Noord Afrikaanse programmatie op mij, en leidt films in en doe Q&A sessies na de films. Het is heel intensief, heel leuk werk waar ik veel voldoening uithaal.

Oznur: Hoe ziet een typische cinemabezoeker eruit van zo’n thematisch filmfestival?

  • Stefanie: Wij hebben altijd geprobeerd een heel divers publiek te bereiken, dat bestaat uit de mensen die graag naar de cinema gaan, de gewone stedeling denk ik dan, zowel als de mensen die in deze steden wonen van Arabische of Afrikaanse afkomst. Publieksontwikkeling is een van de belangrijkste factoren in subsidieaanvragen tegenwoordig, maar wij hebben er van bij het begin op gelet dat de dialoog centraal staat, en dat een festival een ontmoetingsplaats is van diverse culturen in de stad.

Oznur: En nu richt je samen met Malikka Bouaissa het MONA Filmfestival op in Antwerpen. Mag ik er van uitgaan dat dat ook vanuit een passie voor film is, of zijn er andere redenen om een filmfestival te beginnen met Midden-Oosterse focus?

  • Stefanie: Pure passie voor de films! Prachtige films die gewoon niet bekeken, niet vertoond en niet vernoemd worden in België. Die passie gaat wel samen met dat geloof in films en festivals als een platform voor dialoog, dus het is ook een beetje politiek en sociaal geïnspireerd: wij willen de media weerleggen in hun “afro- en arab-pessimism” zoals dat zo lelijk benoemd wordt…

Oznur: Malikka, hoe ontstond het idee achter MONA?

  • Malikka: MONA kwam tot stand uit gesprekken tussen Stefanie en mezelf, over het gebrek aan diversiteit in Vlaamse cinema’s. Frustratie ook met Vlaamse festivals die de Arabische cinema negeren door vooroordelen over de ‘standaard’ en ‘kwaliteit’ van films die ze zelfs niet hadden gezien. Dus wij vonden dat we de blik van de Vlaming kunnen en moeten verruimen, terwijl we ook andere Belgen van andere afkomsten de kans willen geven die fantastische films te zien op een groot scherm en in de context van een festival dat dialoog hoog in het vaandel draagt. Al.Arte strijdt hier ook voor. MONA is een iniatief van Al.Arte vzw, een artistiek platform die sinds 2012 internationaal actief is en die belang hecht in de eerste plaats aan creatief talent in kunst, cultuur, film, muziek, mode, design, e.d. van de Maghreb tot de Mashreq -en aandacht geeft aan nieuwe initiatieven in de hele wereld die een frisse kijk bieden op de Arabische wereld

Oznur: Malikka, hoe denk je dat de ontvangst in Antwerpen zal zijn?

  • Malikka: Uit gesprekken met partnerorganisaties en vooral met CC Be hebben wij gemerkt dat er veel enthousiasme is, en dat mensen het met ons eens zijn dat er een gebrek is aan kansen om films uit het Midden-Oosten en Noord-Afrika te zien. Heel veel kleine en grote organisaties gaan met ons samenwerken om films te vertonen over heel Antwerpen: in Berchem, in Borgerhout, bij de Dokken e.d., dus we zijn optimistisch en hoopvol! 🙂

Oznur: Op basis van welke criteria maak je een selectie?

  • Stefanie: De films moeten vrij recent zijn en nog niet vertoond in Vlaanderen. Dat is niet moeilijk, zo zijn er veel. Het moeten ook films zijn die niet te veel overlappen qua thema of regio. Het is een grote regio, en er worden veel films gemaakt, en het festival duurt maar drie dagen, dus we moeten heel selectief zijn. Veel hangt ook af van de prijs van de film. Ons budget heeft een limiet, dus moeten we ook daarover goed nadenken. Het is dus niet alleen programmeren wat goed is, we moeten ook cureren om genoeg diversiteit in het aanbod te hebben.

Oznur: Mooi! Hebben jullie met het festival een boodschap die je wil overbrengen? Of een gevoel dat je wil overbrengen?

  • Malikka: Dat deze films net even goed zijn of zelfs beter dan wat andere festivals denken, en dat ze het ook verdienen gezien te worden. Dat interculturaliteit belangrijk is en dat de diverse gemeenschappen in Antwerpen samen moeten komen in een situatie van feest, want een festival is in de eerste plaats een feest natuurlijk. Vooral als het gaat om de Arabische wereld en cultuur. Film is een gemeenschappelijke ervaring, die je directer deelt met anderen en die – voor ons – het gesprek en de dialoog dringender maakt, ookal is het soms moeilijk om uit te drukken wat je voelt bij film.

Oznur: Mag ik begrijpen dat je optimistisch bent over de toekomst van Midden-Oosterse film en haar plaats in Antwerpen en de rest van de wereld?

  • Malikka: Absoluut. Het is alsof wij iets kennen dat zo goed is dat we het moeten delen, en dat anderen gauw ook zullen merken hoe goed het is, en hoe belangrijk het is op een andere manier naar de wereld te kijken dan enkel door de media die ons voorgeschoteld worden…

Oznur: Ik heb nog een laatste vraag voor jullie: waar kan ik tickets kopen?

  • Malikka: Het festival zal op 10, 11 en 12 februari plaatsvinden in CC Be. In aanloop naar het festival toe vertonen we in november en december al twee keer een film in Krachtcentrale: Dunia van Jocelyne Saab (Libanon) op 25 november en Wadjda van Haifaa Al-Mansour (Saudi Arabië) op 16 december. De vertoningen in Krachtcentrale zullen gratis zijn – voor die in CC Be in februari kan je tickets kopen bij CC Be en op onze website MONAfilmfestival.be. We houden de prijzen laag… en hopen dat zoveel mogelijk mensen kunnen komen!

 

Interview door Oznur Karaca

Leave a reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *